Hoe ziet een kind zijn verzorger na een overlijden, en hangt dat samen met hoe het met het kind gaat? Amerikaanse onderzoekers vroegen het aan de kinderen zelf.
Wat is onderzocht
Er deden 112 kinderen mee, van 8 tot 17 jaar (gemiddeld 12). Ze hadden de afgelopen vijf jaar iemand verloren: bij 60 procent een ouder, bij 22 procent een grootouder en bij 11 procent een broer of zus. Gemiddeld was dat ongeveer 13 maanden geleden. Bijna negen van de tien kinderen hadden al rouwzorg gehad. De kinderen vulden vragenlijsten in over de verzorger die dagelijks voor hen zorgde (bij 69 procent de moeder) en over hun eigen welzijn. Op basis van de antwoorden deelden de onderzoekers de kinderen in drie groepen in, met een statistische methode die patronen zoekt (latente profielanalyse).
Wat eruit kwam
Bij 43 procent van de kinderen was de verzorger vooral terughoudend of afwezig (passief). Bij 35 procent was er weinig toezicht, weinig complimenten en moeizaam contact (negatief). Bij 22 procent was de verzorger betrokken, positief en open in gesprek (positief).
Kinderen in de positieve groep hadden duidelijk minder emotionele en gedragsproblemen dan kinderen in de andere twee groepen, en ze waren veerkrachtiger. De passieve groep zat daartussen: minder problemen dan de negatieve groep, maar meer dan de positieve. Een verzorger die op afstand blijft, hoort dus niet bij ‘het gaat prima’. De onderzoekers denken dat zulke verzorgers misschien juist vinden dat het kind het wel redt. Dat hebben ze niet gemeten.
Bij traumaklachten en groei na een ingrijpende gebeurtenis was er geen verschil tussen de groepen. Kinderen in de passieve groep hadden wel vaker een ouder verloren dan kinderen in de positieve groep. De onderzoekers vermoeden dat een rouwende ouder het zwaarder heeft om betrokken te blijven. Dat is niet getoetst.
Hoe sterk is dit
Dit is een momentopname: de kinderen zijn één keer bevraagd. Je kunt dus niet zeggen dat de verzorger het verschil maakt. Misschien zoeken veerkrachtige kinderen ook gewoon meer steun bij hun verzorger. Alles komt bovendien van één bron, het kind zelf. De verzorgers zijn niet gevraagd hoe zij het zien.
Voor deze methode zijn 112 kinderen aan de kleine kant. De onderzoekers zeggen zelf dat daardoor misschien groepen zijn gemist. De kinderen kwamen vooral via rouwcentra in één regio van de VS. De vragen gingen over opvoeding in het algemeen, niet over hoe de verzorger met de dood omgaat. De verschillen tussen de groepen zijn middelgroot tot groot. Maar de groepen zijn een rekenkundige indeling, geen drie soorten gezinnen.
Wat dat betekent voor de praktijk
- Zie een terughoudende verzorger niet als teken dat het kind het wel aankan. In deze studie ging het met kinderen van passieve verzorgers minder goed dan met kinderen van betrokken verzorgers. Vraag naar het dagelijks leven: wie is er, wie luistert, wie let op?
- Vraag ook de verzorger zelf. In dit onderzoek is alleen het kind gehoord.
- Steun de verzorger. De auteurs wijzen op hulp aan ouder en kind samen, gericht op betrokkenheid, positieve aandacht en open gesprek. Een rouwende ouder heeft zelf ook nabijheid nodig om nabij te kunnen blijven.
Lees het artikel (PMC, open access) · DOI
Bron
Napier, T. R. e.a. (2026). Patterns of parenting and their associations with bereaved children’s maladaptive and adaptive functioning. Research on Child and Adolescent Psychopathology, 54(2), 35. https://doi.org/10.1007/s10802-025-01403-0