Veel jongeren die rouwen komen niet in een groep of bij een hulpverlener terecht. Kan een app dan helpen? Zweedse onderzoekers hebben dat getest.
Wat is onderzocht
Er deden 126 jongeren mee, van 12 tot 19 jaar. Ze hadden een ouder of een broer of zus verloren, gemiddeld ongeveer drie jaar eerder. Door loting kreeg de ene groep de zelfhulp-app Alba (61 jongeren, zonder begeleiding). De andere groep kreeg een website met uitleg over rouw (65 jongeren). Hoe vaak ze de app of de website gebruikten, mochten ze zelf bepalen. De onderzoekers vroegen bij de start en na 2, 6 en 12 maanden hoe het ging. 83 procent van de jongeren was een meisje en de gemiddelde leeftijd was 16 jaar.
Bij de start had veel van deze jongeren het zwaar. Bij 33 tot 40 procent leek er sprake van langdurige rouw en bij 40 procent van posttraumatische stress. Dat is veel voor een onderzoek dat bedoeld was als preventie.
Wat eruit kwam
De belangrijkste uitkomst was langdurige rouw. Na 2 en na 6 maanden was er geen duidelijk verschil tussen de twee groepen. Na een jaar wel: de app-groep deed het beter, en het effect was gemiddeld (d = 0,64).
Bij rouwreacties, stressklachten na schokkende gebeurtenissen en depressie zagen de onderzoekers hetzelfde patroon, met één verschil. Na 2 en na 12 maanden was er een verschil, na 6 maanden niet. In die periode ging het ook met de groep met alleen de website beter.
Op persoonlijke groei had de app geen effect. De onderzoekers denken dat de sociale kant van een groepsgesprek hiervoor misschien nodig is. Dat is een veronderstelling, geen resultaat uit dit onderzoek.
Van de 46 jongeren die vragen over de app beantwoordden, vond de meerderheid hem nuttig. Ze zeiden dat ze rouw beter begrepen, beter met emoties konden omgaan en meer vertrouwen in zichzelf kregen. Negen van de 45 jongeren noemden iets vervelends, meestal verdriet dat de app opriep.
Hoe sterk is dit
Dit is een echt gerandomiseerd onderzoek, maar niet blind. De jongeren en de onderzoekers wisten welke groep wie was. Alleen de hoofdvraag was vooraf berekend. De andere uitkomsten zijn verkennend.
Er zijn ook zwakke punten. 24 jongeren deden alleen de eerste meting. In de app-groep hadden de jongeren die stopten bij de start meer stressklachten en meer depressieve klachten. Daardoor kan het effect groter lijken dan het is. Een tweede berekening met alleen de volledige gegevens (74 tot 77 jongeren) gaf wel hetzelfde beeld. De vragenlijst voor langdurige rouw is nieuw en nog weinig getest. De groep bestond vooral uit meisjes die in Zweden zijn geboren. Andere hulp die jongeren kregen, is niet gemeten.
Waarom het effect na 6 maanden wegviel, weten de onderzoekers niet. Ze denken aan minder gebruik van de app, maar dat hebben ze niet onderzocht.
Wat dat betekent voor de praktijk
- Zie de app als een lage drempel voor jongeren die geen groep willen. Het is geen vervanging van iemand die dichtbij blijft. De auteurs noemen de app zelf een aanvulling op bestaande hulp.
- Verwacht niet snel resultaat. Na twee maanden zag je op de hoofdvraag niets, na een jaar wel. Of dat door de app kwam of door de tijd, kan dit onderzoek niet zeggen.
- Een deel van de jongeren werd verdrietig van de app. De onderzoekers zien dat als mogelijk onderdeel van het proces, maar ook dat hebben ze niet onderzocht. Zorg dat een jongere weet bij wie hij terecht kan.
Lees het artikel (PMC, open access) · DOI
Bron
Rhodin, R. e.a. (2026). Effects and user-reported experiences of a self-management mobile health app for grieving adolescents: Randomized controlled trial. Journal of Medical Internet Research, 28, e94777. https://doi.org/10.2196/94777